- თემები / თეგები: უბიხური · კაუზატივი · ვალენტობა · პოლიპერსონალური შეთანხმება · IOL
- წყარო / ენობრივი მოვლენა: IOL 2022 — ამოცანა 1: უბიხური ზმნა (სიმბოლური მოდელი)
- კონკურსი / კონტექსტი: IOL 2022 (კასტლტაუნი, მენის კუნძული), ინდივიდუალური ტური
- ლინგვისტური მიმოხილვა: კავკასიური უბიხური ენა განთქმული იყო ურთულესი ზმნური სტრუქტურითა და მრავალპირიანი კაუზატიური კონსტრუქციებით. ეს მოდელი აჩვენებს, თუ როგორ მიუთითებენ ზმნის პრეფიქსები იმაზე, თუ ვინ ვის რა გააკეთებინა.
ლინგვისტური ამოცანის პირობა
🔍 სამი მონაწილე, ერთი ზმნა
წარმოიდგინე, რომ ერთ სიტყვაში (ჯაჭვში) დამალულია ვინ ხედავს/ბანს ვის — და ზოგჯერ კიდევ ვინ განაპირობებს ამას!
🧩 საბაზისო წესი (2 მონაწილე) როცა მხოლოდ ორი მონაწილეა, რიგი ასეთია:
> ობიექტი · შემსრულებელი · ზმნა
მაგალითად: - 1·2·V = „შენ მე მხედავ“ → 1 არის ის, ვისაც ხედავენ, 2 — ის, ვინც ხედავს. - 2·1·V = „მე შენ გხედავ“ → როლები გადანაცვლებულია. - 3·1·W = „მე მას ვბან“ → ისევ იგივე რიგი: ობიექტი, შემდეგ შემსრულებელი.
👉 დაკვირვება: პირველი ციფრი ყოველთვის მოქმედების „მიმღებია“ (ობიექტი), მეორე — მოქმედების „უშუალო შემსრულებელი“.
➕ როცა ჩნდება მესამე მონაწილე ახლა ემატება ახალი როლი: ვინც განაპირობებს (იწვევს) მოქმედებას. ამას აღნიშნავს K.
> ობიექტი · უშუალო შემსრულებელი · გამომწვევი · K · ზმნა
მაგალითად: - 1·2·3·K·V = „ის განაპირობებს, რომ შენ მე მხედავ“ → 1-ს ისევ ხედავენ, 2 ისევ ხედავს, ხოლო ახალი 3 დგება მესამე პოზიციაზე — ის არის გამომწვევი. - 2·3·1·K·V = „მე განვაპირობებ, რომ ის შენ გხედავს“ → ობიექტი (2) და შემსრულებელი (3) ინარჩუნებენ თავიანთ როლებს, ხოლო გამომწვევი (1) ჯდება მესამე ადგილზე.
💡 მთავარი პრინციპი: პოზიციები (ობიექტი / შემსრულებელი / გამომწვევი) ფიქსირებულია — იცვლება მხოლოდ ციფრები იმის მიხედვით, თუ რომელი პირი რომელ როლში გამოდის.
🎯 შენი ამოცანა გააანალიზე წინადადების როლები და შეარჩიე სწორი კოდი:
❓ ამოცანა: აირჩიე კოდი: „შენ განაპირობებ იმას, რომ მე მას ვბან.“
საქმე 68: ვინ ვის რა გააკეთებინა? — Interactive IOL & GNOL Linguistics Olympiad Puzzle
Solve this self-contained International Linguistics Olympiad (IOL) & Georgian National Olympiad in Linguistics (GNOL / gnol.ge) puzzle interactively in your browser for free on Shpargalka (https://shpargalka.ge/iol/iol-68) with 4-rung Socratic Vygotsky ZPD hints that guide your reasoning without leaking answers.