- თემები / თეგები: მაიას კალენდარი · ცოლკინი · კბილანები · ციკლები · IOL
- წყარო / ენობრივი მოვლენა: მაიას ცოლკინისა და ჰააბის კალენდრები
- კონკურსი / კონტექსტი: ტრადიციული კალენდარული სისტემები
- ლინგვისტური მიმოხილვა: მაიას ცოლკინის 260-დღიანი წმინდა კალენდარი 13 რიცხვისა და 20 სახელის ორი კბილანასავით გადაჯაჭვული ციკლია, რაც მოდულარული არითმეტიკის ბრწყინვალე ილუსტრაციაა.
ლინგვისტური ამოცანის პირობა
ძველი მაიას ქურუმები ყოველ დღეს უნიკალურ სახელს არქმევდნენ ორი დაკბილული ბორბლის საშუალებით, რომლებიც კბილანასავით გადაჯაჭვულია და ყოველ დილით ერთად ტრიალებს:
1. რიცხვების პატარა ბორბალი: მას აქვს სულ 13 კბილი (1, 2, 3 ... 12, 13). როდესაც 13-მდე მივა, ბორბალი სრულ წრეს კრავს და თავიდან იწყება: 13-ის შემდეგ ისევ 1 მოდის, შემდეგ 2 და ა.შ.
2. დღის სახელების დიდი ბორბალი: მას აქვს 20 წმინდა სახელი (1. Imix, 2. Ik', 3. Ak'b'al ... 20. Ajaw). 20-ე სახელის შემდეგ ეს ბორბალიც თავიდან იწყება.
🔄 როგორ იცვლება თარიღი? ყოველ ახალ დღეს ორივე ბორბალი ერთდროულად გადადის 1-1 კბილით წინ: - 1-ლი დღე: 1 Imix (1-ლი რიცხვი და 1-ლი სახელი) - მე-2 დღე: 2 Ik' (მე-2 რიცხვი და მე-2 სახელი) - მე-3 დღე: 3 Ak'b'al (მე-3 რიცხვი და მე-3 სახელი)
---
> ❓ ამოცანა: > თუ პირველ დღეს კალენდარზე იყო 1 Imix, რა თარიღი იქნება 14 დღის შემდეგ (ანუ მე-15 დღეს)? > > დაფიქრდი: რომელ რიცხვზე დადგება 13-იანი ბორბალი ერთი სრული წრის შემდეგ და რომელი სახელი შეხვდება მას 20-იანი სიიდან? დააყენე ორივე ბორბალი სწორ პოზიციაზე და შეამოწმე!
The Mayan Dual Gear Wheel — Interactive IOL & GNOL Linguistics Olympiad Puzzle
Solve this self-contained International Linguistics Olympiad (IOL) & Georgian National Olympiad in Linguistics (GNOL / gnol.ge) puzzle interactively in your browser for free on Shpargalka (https://shpargalka.ge/iol/iol-7) with 4-rung Socratic Vygotsky ZPD hints that guide your reasoning without leaking answers.